Słupy na działce – nowa szansa dla właścicieli nieruchomości

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. daje właścicielom nieruchomości, na których stoją słupy energetyczne oraz inne elementy infrastruktury przesyłowej, realną szansę na zmianę sytuacji, która przez lata wydawała się przesądzona.  

Przed 3 sierpnia 2008 r. polskie prawo nie znało instytucji służebności przesyłu. Mimo to w orzecznictwie sądów przez lata utrwalił się pogląd, że możliwe było zasiedzenie tzw. służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu.  

Trybunał Konstytucyjny uznał taką wykładnię za niezgodną z Konstytucją, wskazując na naruszenie zasady zamkniętego katalogu praw rzeczowych oraz nadmierne ograniczenie prawa własności właścicieli nieruchomości. Wyrok otwiera drogę do wznowienia zakończonych postępowań i ponownego dochodzenia roszczeń w sprawach, które wcześniej zostały definitywnie zamknięte. 

Czas ma tu jednak kluczowe znaczenie. W części przypadków na podjęcie działań pozostało mniej niż miesiąc. 

Co to oznacza dla właścicieli nieruchomości? 

Wyrok może mieć bardzo konkretne skutki praktyczne: 

• otwiera drogę do wznowienia postępowań, które zakończyły się niekorzystnie dla właścicieli w oparciu o dotychczasową linię orzeczniczą (sprawy o ustanowienie lub zasiedzenie służebności, o usunięcie urządzeń przesyłowych z gruntu, czy też o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości), 

• otwiera nową ścieżkę argumentacji w nowych sprawach, 

• wzmacnia pozycję negocjacyjną właścicieli w sporach z przedsiębiorstwami przesyłowymi, 

• pozwala ponownie ocenić zasadność roszczeń, które nie trafiły do sądu, z uwagi na negatywną ocenę prawną, opartą na dotychczasowej praktyce sądów. 

Kluczowe znaczenie ma tutaj jednak termin. Skargę o wznowienie postępowania należy złożyć w ciągu trzech miesięcy od wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ale nie później niż 10 lat od prawomocnego zakończenia sprawy. Oznacza to, że wyrok Trybunału obejmie sprawy prawomocnie rozstrzygnięte po grudniu 2015 roku. 

Problem w tym, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw. To oznacza niepewność co do tego, kiedy rozpoczyna się bieg trzech miesięcy na złożenie skargi. 

Dla bezpieczeństwa zalecamy przyjąć datę: 3 marca 2026 roku – czyli trzy miesiące od dnia wydania orzeczenia. 

Czy wznowienie zawsze będzie możliwe? 

Nie każda sprawa automatycznie kwalifikuje się do wznowienia. Wątpliwości budzi m.in. to, że Trybunał zakwestionował określoną wykładnię przepisów, a nie sam przepis prawa. Ostateczna ocena będzie należała do sądów rozpoznających konkretne sprawy. 

Z perspektywy właściciela kluczowa jest analiza swojej sytuacji prawnej, nawet jeśli dotychczas wydawała się definitywnie rozstrzygnięta. 

Co zrobić teraz? 

Dla właścicieli nieruchomości, przez które przebiega infrastruktura przesyłowa, to moment wymagający szybkiej i przemyślanej reakcji: 

• analiza dotychczasowych orzeczeń i ich podstawy prawnej, 

• ocena możliwości wznowienia postępowania przed upływem terminu, 

• rozważenie dochodzenia wynagrodzenia lub renegocjacji warunków korzystania z nieruchomości.